Een nieuwe winterjas bestellen op de bank, 's avonds om half elf. De volgende middag ligt hij bij de buren. Het voelt inmiddels zo gewoon dat bijna niemand er nog bij stilstaat hoeveel er achter zo'n bestelling zit. Een betaalverbinding met de bank, een datacenter waar de webwinkel draait, een glasvezelkabel onder de stoep en een distributiecentrum dat nooit slaapt. Dat geldt niet alleen voor kleding of boodschappen. Ook de amusementssector verhuisde grotendeels naar het scherm: een vergunde aanbieder als casino 777 NL leunt op precies hetzelfde netwerk van servers, betaalsystemen en snelle verbindingen als een grote webwinkel.
Bijna iedereen koopt online
De cijfers laten weinig twijfel. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek was in 2025 bijna 96 procent van de Nederlanders van 12 jaar en ouder elke dag online. In 2012 was dat nog 76 procent. Ruim 80 procent kocht in de drie maanden voor het onderzoek iets via internet. Kleding, schoenen en accessoires staan bovenaan, gevolgd door bezorgmaaltijden.
Nederland loopt daarmee voorop in Europa. In 2024 had ons land het hoogste aandeel online kopers van de hele EU, 87 procent van de mensen tussen 16 en 75 jaar, tegen een Europees gemiddelde van 60 procent.
Opvallend: de groei zit niet meer zozeer in het aantal mensen. Wie online wil kopen, doet dat al. Volgens branchevereniging Thuiswinkel.org gaven Nederlanders in 2025 zelfs iets minder uit dan een jaar eerder, ongeveer 35,7 miljard euro. Wat wel verandert, is hoe en waar we kopen. Meer via de telefoon, vaker bij buitenlandse platforms, en steeds meer diensten in plaats van spullen. Denk aan streaming, tickets en abonnementen.
Die telefoon is een verhaal op zich. Ongeveer twee derde van al het webverkeer in Nederland komt tegenwoordig van een mobiel toestel. Voor een webwinkel betekent dat: wie zijn site niet goed heeft ingericht voor een klein scherm, verliest klanten nog voordat ze iets in hun mandje hebben gelegd. Een knop die net te klein is, een formulier dat niet goed past, een pagina die drie seconden laadt in plaats van één. Op de bank of in de trein haakt iemand dan gewoon af. Er staat altijd wel een andere winkel klaar die het wel goed regelt.
Wat er onder de grond gebeurt
Een webwinkel is zo snel als het zwakste stuk van de keten. En die keten is langer dan je zou denken.
Kabels tot aan de voordeur
De afgelopen jaren hebben bedrijven als KPN, Delta en Open Dutch Fiber in heel Nederland glasvezel aangelegd, ook in Brabantse kernen en buitengebieden die lang achterbleven. Voor online winkelen is dat geen luxe. Productfoto's, video's, live chat met de klantenservice: het vraagt allemaal bandbreedte. Glasvezel heeft bovendien een voordeel dat minder bekend is. De uploadsnelheid is meestal net zo hoog als de downloadsnelheid. Handig voor wie thuiswerkt, maar ook voor de kleine ondernemer die vanuit huis een webshop runt en elke dag tientallen foto's uploadt.
Datacenters en knooppunten
Achter elke website staat ergens een server. In Nederland staan veel van die servers in en rond Amsterdam, waar ook een van de grootste internetknooppunten ter wereld is gevestigd. Daar wisselen netwerken van providers, cloudbedrijven en webwinkels hun verkeer uit. Verder naar het noorden, in de Eemshaven, staan grote datacenters van internationale techbedrijven. Doordat Nederland zo goed verbonden is, kan een pagina in Bergen op Zoom binnen een fractie van een seconde laden, ook als de server honderd kilometer verderop staat.
Die infrastructuur heeft ook een keerzijde. Datacenters verbruiken veel stroom, en het elektriciteitsnet zit in grote delen van het land vol. Netbeheerders laten nieuwe grote aansluitingen soms jaren wachten. Dat raakt niet alleen datacenters, maar ook bedrijventerreinen en distributiecentra die willen uitbreiden.
Betalen, bezorgen en de lokale winkel
Het onzichtbare deel van een bestelling eindigt niet bij de server. Er moet betaald worden, en er moet een pakket de deur uit.
Bij het betalen speelt iDEAL al twintig jaar de hoofdrol. Volgens de banken loopt ongeveer 72 procent van alle online aankopen in Nederland via dat systeem. Daar komt verandering in: sinds begin 2026 staat bij het afrekenen het gecombineerde logo van iDEAL en Wero, de nieuwe Europese betaaldienst. Eind 2027 moet de overstap klaar zijn. Voor de klant verandert er weinig, want je rondt de betaling nog steeds af in je eigen bankapp.
Het bezorgen is een verhaal apart, en daar speelt West-Brabant een merkbare rol. De ligging tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen, met de A4 en A58 vlakbij, maakt de regio aantrekkelijk voor opslag en distributie. Elke bestelling die online wordt geplaatst, wordt ergens gepakt, gesorteerd en op een busje gezet. Een deel van dat werk gebeurt hier in de buurt.
Wat dit betekent voor de binnenstad
Dan de vraag die veel inwoners bezighoudt: wat doet al dat online kopen met de winkels in de stad? Het antwoord is minder somber dan vaak wordt gedacht. Lokale ondernemers die het goed doen, combineren vaak allebei. Een paar voorbeelden die je in veel middelgrote steden ziet:
- Online bestellen en dezelfde dag ophalen in de winkel, zonder verzendkosten.
- Voorraad zichtbaar maken op de eigen website, zodat klanten weten of hun maat er is voordat ze de auto pakken.
- Persoonlijk advies of reparatie aanbieden, iets wat een groot platform niet kan.
- Via sociale media laten zien wat er nieuw binnen is, met een directe link naar de webshop.
Wie wil zien welke zaken er in de stad zitten, van de Zuivelstraat tot de Wouwsestraat, vindt een overzicht van winkels in Bergen op Zoom. Handig voor wie bewust lokaal wil kopen, of gewoon wil weten waar die ene speciaalzaak ook alweer zat.
Er is nog iets wat de binnenstad heeft en een webwinkel niet: je kunt iets vasthouden, passen en meteen meenemen. Veel mensen zoeken eerst online en kopen daarna toch in een fysieke winkel, of andersom. De scheiding tussen online en offline vervaagt. Voor een stad als Bergen op Zoom, met een historisch centrum en een markt, kan dat juist kansen bieden.
Wat de komende jaren vooral gaat tellen, is of het netwerk meekomt. Snelle verbindingen in elke wijk, genoeg stroom voor bedrijven die willen groeien en betalingen die veilig en eenvoudig blijven. Zonder die basis blijft van die winterjas om half elf 's avonds weinig over. Met die basis kan een kleine zaak aan de Grote Markt net zo makkelijk een klant in Groningen bedienen als een klant van drie straten verderop.