Zoals vermeld of zoals vermeldt: het is zoals vermeld, zonder t. In de combinatie "zoals vermeld" gebruik je het voltooid deelwoord van het werkwoord vermelden, en dat voltooid deelwoord is vermeld. De zin is eigenlijk een verkorte vorm van "zoals (eerder) is vermeld" of "zoals (hierboven) vermeld is", en in zo'n constructie hoort altijd het voltooid deelwoord. De vorm vermeldt met dt is de persoonsvorm van de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: hij vermeldt, zij vermeldt, de brief vermeldt. Die vorm komt alleen voor als er een onderwerp bij staat dat op dat moment iets vermeldt. Staat er dus "zoals vermeld in mijn vorige mail" of "zoals vermeld op de factuur", dan schrijf je het altijd zonder t.
Waarom is het vermeld en niet vermeldt?
Het verschil zit in de functie van het woord in de zin. Vermelden is een regelmatig werkwoord met als stam vermeld. Van die stam maak je de persoonsvormen: ik vermeld, jij vermeldt, hij vermeldt, wij vermelden. De uitgang -t komt er alleen bij in de tweede en derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het voltooid deelwoord is heel anders gevormd: omdat vermelden begint met het onbeklemtoonde voorvoegsel ver-, krijgt het geen ge- en is het voltooid deelwoord gelijk aan de stam plus -d: vermeld. Zo werkt het ook bij andere werkwoorden met ver-, be- of ont-: hij betaalt tegenover betaald, zij verhuist tegenover verhuisd, het ontbreekt tegenover ontbroken.
In "zoals vermeld" staat geen onderwerp dat op dit moment iets vermeldt. Je verwijst terug naar iets wat al eerder is gezegd of geschreven, en daar gebruik je per definitie het voltooid deelwoord voor. Dezelfde regel geldt voor "zoals besproken", "zoals afgesproken", "zoals aangegeven" en "zoals beloofd". Niemand schrijft "zoals besprekt", en om precies dezelfde reden schrijf je ook niet "zoals vermeldt". De volledige vervoeging van het werkwoord kun je nakijken op woordenlijst.org, de officiële Woordenlijst Nederlandse Taal.
Wanneer schrijf je wel vermeldt?
De vorm met dt is correct zodra het woord een persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd met als onderwerp jij (achter het werkwoord dan zonder t), u, hij, zij of een ander enkelvoudig onderwerp. Een paar voorbeelden waarin vermeldt wel goed is: "De gemeente vermeldt op haar website de nieuwe openingstijden", "Hij vermeldt in zijn brief dat hij bezwaar maakt", "De verpakking vermeldt alle ingrediënten". In al deze zinnen vermeldt iemand of iets op dit moment iets, en dan is dt de juiste spelling.
Je herkent het onderscheid met een simpele vervangingstest: zet in plaats van vermelden een werkwoord waarbij je het verschil hoort, bijvoorbeeld lopen. "Zoals gelopen" klinkt als een voltooid deelwoord, dus hier hoort vermeld. "Hij loopt" klinkt als een persoonsvorm, dus daar hoort vermeldt. Werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt, zijn lastig omdat je de t aan het eind niet hoort; daarom gaan juist woorden als vermeldt, meldt, wordt en antwoordt zo vaak fout. Een uitgebreide uitleg over dt-fouten vind je bij Taaladvies.net.
Welke voorbeelden kom je tegen in brieven en mails?
"Zoals vermeld" is een echte kantoorformulering. Je ziet het in zakelijke mails, offertes, aanmaningen en brieven van instanties. Het verwijst beknopt terug naar informatie die de lezer al heeft gekregen, zonder die te herhalen. Een paar correcte voorbeelden:
- Zoals vermeld in mijn vorige e-mail ontvangt u de factuur begin volgende maand.
- Zoals vermeld op de offerte is de levertijd ongeveer drie weken.
- Zoals eerder vermeld sluit het kantoor tijdens de feestdagen.
- Zoals hieronder vermeld kunt u uw afspraak online verzetten.
- De voorwaarden, zoals vermeld in de bijlage, blijven ongewijzigd.
Let ook op het komma-gebruik: wanneer "zoals vermeld" als tussenzin midden in de hoofdzin staat, zet je er komma's omheen. Staat het aan het begin, dan is een komma na de bepaling niet verplicht, maar wel toegestaan als de zin daardoor leesbaarder wordt. Ook wie bijvoorbeeld een brief aan de gemeente Bergen op Zoom schrijft, maakt met een correct "zoals vermeld" direct een verzorgde indruk.
Welke fouten worden vaak gemaakt?
De meest voorkomende fout is uiteraard "zoals vermeldt", waarbij de schrijver de persoonsvorm en het voltooid deelwoord door elkaar haalt. Een tweede fout is het omgekeerde: "de brief vermeld dat", waarbij de t juist ontbreekt terwijl het om een persoonsvorm gaat. Een derde fout is "zoals vermeldde", wat de verleden tijd is en alleen klopt met een onderwerp erbij: "zoals hij vermeldde". Ten slotte zie je weleens "zoals vermeld worden", waar het meervoud niet past; correct is "zoals wordt vermeld" of "zoals vermeld wordt".
- Fout: zoals vermeldt in de bijlage. Goed: zoals vermeld in de bijlage.
- Fout: de factuur vermeld het btw-nummer. Goed: de factuur vermeldt het btw-nummer.
- Fout: zoals vermeldde in ons gesprek. Goed: zoals vermeld in ons gesprek, of zoals u vermeldde in ons gesprek.
Twijfel je bij het schrijven, dan helpt het om de zin even hardop uit te spreken met een ander werkwoord erin, of om het onderwerp te zoeken. Geen onderwerp dat nu iets doet, dan is het het voltooid deelwoord. Het Genootschap Onze Taal heeft een handige taaladviesdienst voor dit soort twijfelgevallen.
Hoe onthoud je het verschil blijvend?
Een ezelsbruggetje dat goed werkt: "zoals" kijkt terug. Na zoals komt bijna altijd iets wat al gebeurd of al gezegd is, en dus een voltooid deelwoord: zoals afgesproken, zoals beloofd, zoals vermeld. Staat er een onderwerp vlak voor het werkwoord en gaat het om nu, dan is het een persoonsvorm en krijgt hij, zij of het een t: hij vermeldt. Wie deze twee regels paraat heeft, maakt de fout niet meer. Voor de spelling van alle vervoegingen, ook van andere werkwoorden met een stam op d of t, is Van Dale een betrouwbare naslagbron.